Archiwa
-
Nowotwory ginekologiczneRak szyjki macicy — objawy, na które trzeba reagować szybko (i które łatwo zlekceważyć)
Wczesny rak szyjki macicy zwykle nie boli i nie krwawi — daje znać dopiero w stadium inwazyjnym. Opisuję objawy, stadia FIGO 2018 i polskie…
-
Genetyka BRCADziedziczny rak jajnika — kiedy historia rodzinna naprawdę powinna zaniepokoić
Około 20-25% raków jajnika ma podłoże dziedziczne — najczęściej BRCA1/2, dalej zespół Lyncha i geny BRIP1/RAD51C/D/PALB2. Jak rozpoznać red flagi w wywiadzie rodzinnym, jak…
-
Genetyka BRCAZespół Lyncha a rak endometrium — kiedy podejrzewać dziedziczność
Zespół Lyncha (HNPCC) bywa kojarzony z rakiem jelita grubego, ale u kobiet to często rak endometrium jest pierwszym sygnałem dziedzicznego obciążenia. Kiedy podejrzewać, jakie…
-
Genetyka BRCAMonitoring kobiet z mutacją BRCA bez objawów raka — co i kiedy badać
Schemat monitoringu nosicielek BRCA bez objawów: MRI piersi od 25 r.ż., mammografia od 30 r.ż., TVS + CA-125 od 30–35 r.ż. (z ograniczeniami UKCTOCS),…
-
Genetyka BRCAProfilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów (RRSO) — kiedy, w jakim wieku, konsekwencje
RRSO obniża ryzyko raka jajnika u nosicielek BRCA o 80–95%. BRCA1: 35–40 r.ż., BRCA2: 40–45 r.ż. Opisuję zabieg, protokół SEE-FIM, menopauzę chirurgiczną i HTZ…
-
Genetyka BRCAMastektomia profilaktyczna przy BRCA — jak kobiety podejmują tę decyzję
Mastektomia profilaktyczna obniża ryzyko raka piersi u nosicielek BRCA1/2 o około 90%. Opisuję zakres zabiegu (skin-sparing, nipple-sparing), opcje rekonstrukcji (implant, DIEP), wiek decyzji i…
-
Endometrioza i PCOSTorbiel czekoladowa (endometrioma) — co odróżnia od zwykłej torbieli funkcjonalnej
Torbiel czekoladowa to endometrioma — torbiel jajnika wyścielona endometrium. Opisuję klasyczny obraz USG (ground-glass), różnicowanie z torbielą czynnościową i nowotworową, dylemat AMH oraz wytyczne…
-
Endometrioza i PCOSPolipy endometrium — łagodne, ale wymagające wycięcia (histeroskopia)
Polipy endometrium to częste, w większości łagodne zmiany — ale każde krwawienie po menopauzie wymaga diagnostyki. Opisuję, kiedy wystarczy obserwacja, kiedy potrzebna histeroskopia i…
-
Endometrioza i PCOSMięśniaki macicy — kiedy obserwacja, kiedy operacja, kiedy embolizacja
Mięśniaki macicy ma nawet 70% kobiet — większość nie wymaga leczenia. Opisuję klasyfikację FIGO PALM-COEIN, kiedy wystarczy obserwacja, a kiedy potrzebna miomektomia, embolizacja UAE…
-
Endometrioza i PCOSPCOS a płodność i ciąża — co trzeba wiedzieć przed staraniami
PCOS to najczęstsza endokrynologiczna przyczyna niepłodności. Opisuję, dlaczego brakuje owulacji, czemu letrozol wyprzedził klomifen w wytycznych ESHRE 2023 i jak wygląda opieka prekoncepcyjna w…