Autor: Anna Skrzypczak
Koordynatorka treści Koalicji dla Życia od kilku lat. Od ponad dekady wolontariuszka grup wsparcia kobiet chorujących na nowotwory narządu rodnego. Z wykształcenia filolożka polska, dziennikarka medyczna. W rodzinie ma historię raka jajnika — wie, jak wygląda strona pacjentki i bliskich. Pisze, żeby trudne tematy onkologii ginekologicznej mówić językiem, który nie zostawia człowieka samego w lęku. Treści konsultuje z onkologami ginekologicznymi współpracującymi z Koalicją. Nie diagnozuje i nie leczy — porządkuje wiedzę.
-
Genetyka BRCAZespół Lyncha a rak endometrium — kiedy podejrzewać dziedziczność
Zespół Lyncha (HNPCC) bywa kojarzony z rakiem jelita grubego, ale u kobiet to często rak endometrium jest pierwszym sygnałem dziedzicznego obciążenia. Kiedy podejrzewać, jakie…
-
Genetyka BRCAMonitoring kobiet z mutacją BRCA bez objawów raka — co i kiedy badać
Schemat monitoringu nosicielek BRCA bez objawów: MRI piersi od 25 r.ż., mammografia od 30 r.ż., TVS + CA-125 od 30–35 r.ż. (z ograniczeniami UKCTOCS),…
-
Genetyka BRCAProfilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów (RRSO) — kiedy, w jakim wieku, konsekwencje
RRSO obniża ryzyko raka jajnika u nosicielek BRCA o 80–95%. BRCA1: 35–40 r.ż., BRCA2: 40–45 r.ż. Opisuję zabieg, protokół SEE-FIM, menopauzę chirurgiczną i HTZ…
-
Genetyka BRCAMastektomia profilaktyczna przy BRCA — jak kobiety podejmują tę decyzję
Mastektomia profilaktyczna obniża ryzyko raka piersi u nosicielek BRCA1/2 o około 90%. Opisuję zakres zabiegu (skin-sparing, nipple-sparing), opcje rekonstrukcji (implant, DIEP), wiek decyzji i…
-
Endometrioza i PCOSTorbiel czekoladowa (endometrioma) — co odróżnia od zwykłej torbieli funkcjonalnej
Torbiel czekoladowa to endometrioma — torbiel jajnika wyścielona endometrium. Opisuję klasyczny obraz USG (ground-glass), różnicowanie z torbielą czynnościową i nowotworową, dylemat AMH oraz wytyczne…
-
Endometrioza i PCOSPolipy endometrium — łagodne, ale wymagające wycięcia (histeroskopia)
Polipy endometrium to częste, w większości łagodne zmiany — ale każde krwawienie po menopauzie wymaga diagnostyki. Opisuję, kiedy wystarczy obserwacja, kiedy potrzebna histeroskopia i…
-
Endometrioza i PCOSMięśniaki macicy — kiedy obserwacja, kiedy operacja, kiedy embolizacja
Mięśniaki macicy ma nawet 70% kobiet — większość nie wymaga leczenia. Opisuję klasyfikację FIGO PALM-COEIN, kiedy wystarczy obserwacja, a kiedy potrzebna miomektomia, embolizacja UAE…
-
Endometrioza i PCOSPCOS a płodność i ciąża — co trzeba wiedzieć przed staraniami
PCOS to najczęstsza endokrynologiczna przyczyna niepłodności. Opisuję, dlaczego brakuje owulacji, czemu letrozol wyprzedził klomifen w wytycznych ESHRE 2023 i jak wygląda opieka prekoncepcyjna w…
-
Endometrioza i PCOSAdenomioza — endometrioza w mięśniu macicy, której nie widać w zwykłym USG
Adenomioza to obecność endometrium w mięśniu macicy — pokrewna, ale osobna jednostka od endometriozy. Opisuję typowe objawy (HMB, narastająca dysmenorrhea), kryteria USG MUSA i…
-
Endometrioza i PCOSEndometrioza głęboko naciekająca (DIE) — objawy, ośrodki referencyjne, kogo szukać
Endometrioza naciekająca (DIE) to zmiany ponad 5 mm naciekające jelito, pęcherz, moczowody lub więzadła krzyżowo-maciczne. Jak ją rozpoznać, jakie badania wykonać i czego pytać…
